Mnogo ljudi nije svesno da istorija i društvo ne počinju sada nego se zasnivaju na prošlosti. Ali ne zato da bi prošlost dominirala i upravljala sadašnjošću već da bi bila dobar i istinit osnov. Naš dug prema prošlosti da je oslikamo i fiksiramo onakvom kakva je zaista bila. I na osnovu tih zaključaka treba nastaviti dalje, a ne stalno se vraćati u prošlost i menjati je. 

Takođe, naš dug je i da negujemo kulturu sećanja na velikane koji su doprineli razvoju naše prelepe Srbije. U nastavku teksta saznajte ko su bili srpski velikani rodom iz Ljubovije.

Milovan Glišić

Milovan Glišić tehnički gledano nije rođen na području opštine Ljubovija ali je njegov otac i njegova porodica rodom sa područja opštine Ljubovija iz koje su se preselili u Gradac gde je sam Glišić rođen 1847. godine. To je i osnovni razlog zašto baš po njemu biblioteka u Ljuboviji nosi naziv „Milovan Glišić“. O značaju i bibliografiji samog istaknutog pisca ne treba previše govoriti. Njegova najpoznatija dela su: „Glava šećera“, „Posle devedeset godina“, „Prva brazda“ i mnoga druga. Osim originalnih dela istakao se i prevodima te je na srpski prevodio dela Tolstoja, Gogolja, De Balzaka, Merimea, Žila Verna i drugih. Preminuo je 1908. godine u Dubrovniku od posledica tuberkuloze.

Petar Protić Sokoljanin

Petar Protić Sokoljanin je rođen 1827. godine u selu Caparić u Opštini Ljubovija. Bio je sin seoskog prote te je stekao obrazovanje na koje tadašnja seoska deca nisu mogla da računaju. Majka mu je bila sinovica vojvode iz Prvog srpskog ustanka, Petra Nikolajevića Molera. Poznato je da Moler bio veliki prijatelj i saradnik Vuka Stefanovića Karadžića te je na Vukovu preporuku a kao državni stipendista Sokoljanin postao prvi doktor nauka u zapadnoj Srbiji. Na univerzitetu u Hajdelbergu 1854. godine doktorirao je Pravo i državne nauke. Bio je suosnivač i član „Družine mladeži srpske“. Pre smrti objavio je u Hajdelbergu zbirku rodoljubivih pesama. Preminuo je usled hronične upale pluća 1855. godine i sahranjen je u Hajdelbergu.

Dimitrije Gligorić – Sokoljanin

Dimitrije Gligorić Sokoljanin, (Donja Ljuboviđa, kapetanija Azbukovačka, danas Ljubovija 1869 – Beograd, 1913) učitelj i pesnik, rođen je 1869. godine u selu Donja Ljuboviđa kod Ljubovije u siromašnoj seljačkoj porodici. Osnovnu školu završio je u rodnom mestu, nižu gimnaziju završio je u Valjevu, a učiteljsku školu u Beogradu. Svoj radni vek, Gligorić je proveo u Donjoj Ljuboviđi, naselju Ripanj kod Beograda, a zatim četiri godine pred penziju boravio je i radio u Beogradu. Uz prosvetni rad u školama, bavio se i poezijom i prevođenjem u manjoj meri. Pesme je objavljivao u časopisima i listovima: Danica, Zora, Delo, Srpski književni glasnik, Brankovo kolo, Golub, Luča, Letopis Matice Srpske i drugim.  

Njegove najznačajnije zbirke pesama su bile: Pesme (Beograd, 1901), Prvi dečiji cvrkut (Beograd, 1909), Pred učiteljskim domom (Beograd, 1910), Slike iz ustanka (Beograd 1910) i druge. Njegova prevodilačka delatnost se vezuje za prevod nekoliko književnih dela sa ruskog i slovenačkog jezika.

- Dimitrije Gligorić je osim što je rođenjem i početkom svoje učiteljske karijere vezan za teritoriju današnje Opštine Ljubovija odnosno Azbukovice, svedoči i njegov zapis porekla termina Azbukovica, po kom je ime ove srpske istorijske oblasti, dela Republike Srbije, nastalo od spajanja termina knjaz i najvećeg sela Bukovica, nekadašnjeg osmanskog sultanskog dobra (hasa), što se navodi u listu Vuka Stefanovića – Karadžića Danica, gde se vezuje za nekakvu parnicu i izvesnog kneza Nenada, po svemu sudeći, kneza Nenada Vasića, sina prethodnog kneza (upravitelja) Azbukovice, koga je nasledio. - objašnjava direktorka TO Ljubovije Jelena Topalović

Kako je dodala, Dimitrije je izvesno vreme bio upravitelj škole u svom rodnom mestu, kao i učitelj 3. i 4. razreda škole u Ljuboviđi, dok je njegova žena Stana, bila učiteljica u 1. i 2. razredu.  Ovaj Ljubovijanin je bio nosilac državnog, kraljevskog (danas crkvenog) ordena Svetog Save IV reda. Preminuo je u Beogradu, 2. maja 1913. godine.

Ostanite sa nama i u narednom tekstu otkrijte koja su to naredna tri imena znamenitih ljudi iz Ljubovije. 

foto: TOLj

Inače, pored očuvanja sećanja na znamenite ljude, Ljubovija već tradicionalno organizuje niz manifestacija koja za cilj imaju očuvanje srpskog nacionalnog i kulturnog identiteta.

- Od manifestacija koje imaju za cilj očuvanje srpskog nacionalnog identiteta bih izdvojila „Mobu“ koja se svake godine tokom leta tradicionalno održava u organizaciji manastira Sv Nikolaja (Soko grad) koja okuplja decu i mlade iz Srbije i dijaspore koji se okupljaju kako bi pokazali poštovanje prema tradiciji, običajima, kulturi i religiji - zaključuje direktorka TOLj-a.

foto: vikipedia

Projekat „Tragom prošlosti“ sufinansiran je iz budžeta Opštine Ljubovija. Stavovi izneti u podržanom medijskom projektu nužno ne izražavaju stavove organa koji je dodelio sredstva.